{"id":41475,"date":"2020-02-17T12:27:16","date_gmt":"2020-02-17T11:27:16","guid":{"rendered":"https:\/\/www.riksantikvaren.no\/verdensarv\/verdensarvkonvensjonen\/"},"modified":"2021-05-05T02:42:12","modified_gmt":"2021-05-05T00:42:12","slug":"verdensarvkonvensjonen","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/riksantikvaren.no\/se\/mailmmiarbi\/mailmmiarbekonvensuvdna-ja-mailmmiarbelistu\/","title":{"rendered":"Verdensarvkonvensjonen"},"content":{"rendered":"

[vc_row][vc_column width=”1\/2″]

M\u00c1ILMMI\u00c1RBI<\/span><\/p>

M\u00e1ilmmi\u00e1rbekonven\u0161uvdna ja m\u00e1ilmmi\u00e1rbelistu<\/h1><\/div>

UNESCO m\u00e1ilmmi\u00e1rbekonven\u0161uvdna \u00e1sahuvvui 1972:s, ja dat galggai leat v\u00e1st\u00e1dus dan lassi deddui mii \u0161attai kulturmuittuid ja luondduguovlluid vuost\u00e1, nugo turismma, so\u0111iid, luondduroasuid, billa\u0161umiid ja nuoskkidemiid gea\u017eil. Go vuoll\u00e1i\u010d\u00e1ll\u00e1 konven\u0161uvnna, de geatnegahtt\u00e1 juohke ovttaskas riikka v\u00e1ldit v\u00e1ra ie\u017easet m\u00e1ilmmi\u00e1rbeb\u00e1ikkiin ja mu\u0111ui ie\u017easet nation\u00e1la kultur- ja luonddu\u00e1rbbis.<\/p><\/div>[\/vc_column][vc_column width=”1\/2″]\n\t\t\t

\n\t\t\t\t\"Bilde<\/a>\n\t\t\t\t
Geirangerfjorden<\/strong> Geirangerfjorden er en del av Vestnorsk fjordlandskap, som er ett av de norske stedene som st\u00e5r p\u00e5 UNESCOs verdensarvliste. Foto: Ludovic P\u00e9ron (CC BY-SA), via Wikimedia Commons. Foto: Ludovic P\u00e9ron (CC BY-SA), via Wikimedia Commons. <\/figcaption>\n\t\t\t<\/figure>[\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=”2\/3″][vc_column_text]<\/p>\n

M\u00e1ilmmi\u00e1rbekonven\u0161uvdna<\/h2>\n

M\u00e1ilmmi\u00e1rbekonven\u0161uvdna definere mii galg\u00e1 leat oassin m\u00e1ilmmi\u00e1rbbis. Buot riikkaidgaskasa\u0161 biraskonven\u0161uvnnain lea M\u00e1ilmmi\u00e1rbekonven\u0161uvdna dat mas lea stuor\u00e1mus l\u00e1vdan m\u00e1ilmmis.<\/p>\n

Osola\u0161riikkaid geatnegasvuo\u0111at<\/h3>\n

Juohke ovttaskas riikkas lea geatnegasvuohta v\u00e1ldit v\u00e1ra ie\u017easet m\u00e1ilmmi\u00e1rbeoasis. M\u00e1ilmmi\u00e1rbest\u00e1htus ii mielddisbuvtte o\u0111\u0111am\u00e1llet suodjaleami. Sihkkarastin ja h\u00e1ldda\u0161eapmi galg\u00e1 \u010da\u0111ahuvvot nation\u00e1la l\u00e1hkaortnegiid mielde ja siskkobealde ovttaskas riikkaid ie\u017easet resurssaid. Ollisla\u0161 riikkaidgaskasa\u0161 servodagas lea geatnegasvuohta ovttasbargat vai sihkkarast\u00e1 \u00e1rbbi masa buohkain lea oassi.<\/p>\n

Raporteren UNESCO:i<\/h3>\n

Juohke gu\u0111at jagi raporterejit oass\u00e1lasti riikkat m\u00e1ilmmi\u00e1rbeguovlluid st\u00e1htusa UNESCoi. Dalle \u00e1rvvo\u0161tallojuvvo leago \u00e1rvvuid dilli rievdan dan ektui mii\u00a0 lei vuo\u0111\u0111un go sisa\u010d\u00e1llojuvvui m\u00e1ilmmi\u00e1rbelistui, ja leago d\u00e1rbu muddet h\u00e1ldda\u0161eami. Ii h\u00e1liiduvvon ovd\u00e1neapmi s\u00e1htt\u00e1 dagahit ahte guovlu biddjo m\u00e1ilmmi\u00e1rbev\u00e1rralistui. Jus \u00e1rvvut j\u00e1vket, de guovlu sihkkojuvvo m\u00e1ilmmi\u00e1rbelisttus.[\/vc_column_text]\n\t\t\t

\n\t\t\t\t\"Katmandu<\/a>\n\t\t\t\t
Katmandu Nepalas<\/strong> Fra verdensarvomr\u00e5det Patan Durbar Square Katmandu. Foto: Anne Nyhamar, Riikkaantikv\u00e1ra <\/figcaption>\n\t\t\t<\/figure>[vc_column_text]<\/p>\n

M\u00e1ilmmi\u00e1rbelistu<\/h2>\n

M\u00e1ilmmi\u00e1rbelistu lea bajilgovva miellahttoriikkaid m\u00e1ilmmiobjeavttain (kultur- ja luondduguovlluin).<\/p>\n

Maid mearkka\u0161a dat go \u010duo\u017e\u017eu m\u00e1ilmmi\u00e1rbelisttus?<\/h3>\n

M\u00e1ilmmi\u00e1rbest\u00e1htus lea dat alimus riikkaidgaskasa\u0161 kvalitehtasteampil maid okta guovlu s\u00e1htt\u00e1 oa\u017e\u017eut. Dat mielddisbukt\u00e1 ovddasv\u00e1st\u00e1dusa mainna sihkkarast\u00e1 m\u00e1ilmmi\u00e1rbeb\u00e1ikkiid boahtte\u00e1ig\u00e1i. M\u00e1ilmmi\u00e1rbi lea maiddai mearkag\u00e1lvu mas lea stuora geasuheaddjif\u00e1pmu m\u00e1tkeeal\u00e1husa siskkobealde.<\/p>\n

M\u00e1ilmmi\u00e1rbest\u00e1htus ii mielddisbuvtte o\u0111\u0111am\u00e1llet suodjaleami, muhto add\u00e1 liige kvalitehtasteampila ja eksklusiiva riikkaidgaskasa\u0161 st\u00e1htusa. Go \u010duo\u017e\u017eu listtus, de dat mearkka\u0161a ahte maiddai boahtte\u00e1iggis fertejit dahkkot b\u00e1ikk\u00e1la\u0161 \u00e1rvov\u00e1lljemu\u0161at are\u00e1la- ja resurssageavaheami ektui. Lea deh\u00e1la\u0161 ahte kultur\u00e1rvvut eai billistuvvo, ja ahte lea h\u00e1ldda\u0161anpl\u00e1na mii \u010d\u00e1jeha movt \u00e1igu v\u00e1ldit v\u00e1ra \u00e1rbbis.<\/p>\n

Ohcamiin dahkko vu\u0111ola\u0161 \u00e1rvvo\u0161tallan ovdal m\u00e1ilmmi\u00e1rbel\u00e1vdegodd\u00e1i \u010d\u00e1llojuvvo \u00e1rvalusevttohus. Geaidnu dohko lea guhkki. Eaktun lihkostuvvat dainna bargguin lea b\u00e1ikk\u00e1la\u0161 \u00e1\u014bgiru\u0161\u0161an, oass\u00e1lastin ja geatnegasvuo\u0111at. G\u00e1ib\u00e1dusat g\u00e1r\u017e\u017eideapm\u00e1i, \u010datnosii, ollisla\u0161vuohta ja eaktivuhtii bohtet lassin lossa f\u00e1gala\u0161 aspektii.[\/vc_column_text]

\n

Ovdamearkkat b\u00e1ikkiide mat \u010du\u017e\u017eot m\u00e1ilmmi\u00e1rbelisttus<\/h3>\n

Akropolis Athenis
\nPyramidat Egyptas
\nKiinnala\u0161 muvra
\nFrihetsgudinnen New York:as
\nGalapagos sullot
\nMachu Picchu Peruas<\/p><\/div>[vc_column_text]<\/p>\n

Tentatiiva listu<\/h3>\n

M\u00e1ilmmi\u00e1rbekonven\u0161uvnna mielde galget buot riikkat r\u00e1hkadit listtu mas leat b\u00e1ikeevttohusat maid h\u00e1liidit nomineret. Evttohuslisttu goh\u010doduvvo tentatiivalistun.<\/p>\n

Eai buot b\u00e1ikkit\u00a0 tentatiivalisttus nominerejuvvo, muhto dat lea vuostta\u0161 l\u00e1vki nomina\u0161uvdnii. B\u00e1ikkit eai s\u00e1hte nominerejuvvot jus eai leat d\u00e1n listtus.<\/p>\n

Norgga tentatiivalistui leat \u010duovvova\u0161 b\u00e1ikkit \u010d\u00e1llojuvvon:<\/h3>\n