På rett spor i Byparken

Istandsettinga av godshuset ved Halden stasjon har gitt mange ringverknader. Bygningen har fått ny bruk, Kirkens Bymisjon har kunna utvide tilbodet sitt retta mot barn, unge og personar utanfor ordinært arbeidsliv, og stasjonsområdet har fått ein ny kafé. I ein større samanheng er dette prosjektet ein del av utviklinga av Byparken, med eit løft for grøntområde og møteplassar, og det er ein katalysator for vidare utvikling kring knutepunktet Halden stasjon, med planar for bustader, næringsliv og meir kulturliv.

Halden godshus vart bygd i 1879 ved Halden stasjon. Bygningen var opphavleg lokomotivstall og pakkhus for den travle jernbanestasjonen, som spelte ei sentral rolle for omlasting av varer til og frå Sverige. Godshuset er murt i tegl, har ei grunnflate på om lag 700 kvadratmeter og består av ein etasje.

Halden stasjon opna same året som Fredrikshald stasjon, då Østfoldbanen (fram til 1918 kalla Smaalensbanen) vart teken i bruk. Stasjonen fekk namnet Halden i 1928. Stasjonsbygningen, teikna av arkitekt Peter Andreas Blix, vart reist i murkonstruksjon i 1879 og er i dag freda. Anlegget er utstyrt med hamneterminal og sidespor for lossing av tømmer til Saugbrugsforeningen.

Bygningen frå 1879 var i dårleg stand, og berre delar av bygningen var i bruk som kontor for Kirkens Bymisjon. Samstundes låg godshuset sentralt i eit område med stort potensial for byutvikling, men mangla ressursar og plan for ny bruk. Ei viktig utfordring var å finne ein funksjon som både tok vare på kulturminnet og skapte aktivitet i området, med fokus på sosial berekraft.

Løysinga vart eit sterkt lokalt initiativ for å utvikle godshuset som ein del av stasjonsområdet. Prosjektet vart gjennomført som eit spleiselag mellom offentlege aktørar, private verksemder og frivillige organisasjonar. Bane NOR Eiendom, som eig bygningen, inngjekk eit utvida samarbeid med Kirkens Bymisjon, som allereie hadde kontor i bygningen og ønskte å utvide verksemda.

Bygningen vart sett i stand og oppgradert med god kapasitet for større selskap og arrangement. I dag rommar godshuset kontor, open kafé og aktivitetar retta mot barn, ungdom og personar utanfor det ordinære arbeidslivet, i tillegg til utleige av lokala. Det har vorte Kirkens Bymisjon sin største arrangementsarena i Norge og fungerer som kjernen i Byparken – ei stor satsing på barn og ungdom i Halden. Tiltaket, som er godt forankra med lokalt eigarskap, har vorte ein katalysator for vidare utvikling av stasjonsområdet mot hamna, kor det er planar om bustader, næringsareal og kulturliv.

Godshuset si plassering ved stasjonen gjer prosjektet særs eigna som ein del av ei knutepunktutvikling, der ein ønskjer fortetting og transformasjon nær kollektivknutepunkt. Kombinert med tiltak som når barn, unge og utsette samfunnsgrupper viser dette prosjektet korleis eit kulturminne kan bidra til både sosial og miljømessig berekraft.

• Lokalt initiativ og breitt samarbeid gir god forankring for omfattande ombruks- og byutviklingsprosjekt.
• Ny bruk av kulturminne og kulturmiljø kan bidra i prosjekt som gir sosial og miljømessig berekraft.
• Kulturminne og kulturmiljø som del av byutvikling gir identitet, gode møteplassar og kan vera ein katalysator for vidare utvikling.
• Langsiktig planlegging rundt knutepunkt kan styrke både kultur, næringsliv og omgjevnadene for innbyggarane.